Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru

Temel koşullar

  1. Kapsam
    Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru kamu gücünden kaynaklanan kişisel hak ihlalleri nedeniyle bireylerin başvurdukları olağanüstü bir yasa yoludur. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru hakkı ilk kez 2010 yılı Anayasa değişikliği ile getirilmiştir. Bu doğrultuda; Herkes, Anayasada güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden ,Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ,ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.Bireysel başvuruda, kanun yolunda gözetilmesi gereken hususlarda inceleme yapılamaz. Bireysel başvuruya ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir.
  2. Bireysel Başvuru hakkına sahip olanlar :
    -Bireysel başvuruancak ihlale yol açtığı ileri sürülen işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle güncel ve kişisel hakkı doğrudan etkilenenler tarafından yapılabilir.
    -Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz.Özel Hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru da bulunabilir.

  3. Olağan yasa yollarının tüketilmesi
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için öncelikle olağan kanun yollarının tüketilmiş olması şarttır. İhlale neden olduğu ileri sürülen işlem,eylem ya da ihmal için kanunda öngörülmüş idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmadan önce tüketilmiş olması gerekir.

  4. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru konusu yapılamayacak işlemler
    - Düzenleyici idari işlemler
    - Anayasa Mahkemesi kararları
    - Yasama işlemleri
    - Anayasanın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemler

  5. Başvuru usulü
    -
    Bireysel başvurular , 6216 sayılı Anayasa Mahkemesi’nin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’da ve içtüzükte belirtilen şartlara uygun olarak doğrudan Anayasa Mahkemesine yapılabilir. Ayrıca , mahkemeler veya yurtdışı temsilcilikler vasıtasıyla da başvuru yapılabilmesi mümkündür.
    -Bireysel başvurular harca tabidir ve bu harcın ödendiğine dair belgenin başvuru dilekçesine eklenmesi şarttır.
    -Bireysel başvurunun başvuru yollarının tüketildiği tarihten ; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
    -Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar , mazeretin kalktığı tarihten itibaren on beş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler.
    -Başvuru dilekçesinde ;
    *Başvurucunun ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgilerinin ,
    *İşlem , eylem ya da ihmal nedeniyle ihlal edildiği ileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa hükümlerinin ihlal gerekçelerinin,
    *Başvuru yollarının tüketilmesi aşamalarının
    *Başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih ile varsa uğranılan zararın dabelirtilmesi gerekir.
    Başvuran bir avukat tarafından temsil ediliyorsa vekaletnamenin sunulması gerekir.
    Dayanılan deliller ile ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğinin de başvuru dilekçesine eklenmesi şarttır.

​Sayın web sitesi ziyaretçimiz Avukat Çiğdem TOPAÇ , Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyinin ‘Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru sisteminin desteklenmesi ortak projesi’ kapsamında gerçekleştirilen meslek içi eğitim programına da katılmıştır. İlgili dökümana sertifikalar kısmından ulaşabilirsiniz. Anayasa mahkemesine bireysel başvuru konusunda etkin hukuki yardım için bizlerle iletişime geçebilirsiniz.